Sustainability in de cacao: de feiten zijn gekend, nood aan actie!

Als student had ik de droom om een paar jaar in Afrika te werken. Na mijn studies heb ik echter andere keuzes gemaakt: een gezin stichten, in diverse bedrijven en sectoren werken.

Het bleef dus bij een droom – tot ik een klein jaar geleden de opportuniteit kreeg om een cacaocoöperatieve in Ivoorkust commercieel te gaan coachen. Met een klein hartje ben ik er toen aan begonnen. Maar naarmate de gesprekken met het BTC (Belgian Trade Corporation) vorderden, kwamen mijn oude dromen en enthousiasme weer boven.

Ondertussen ben ik al drie keer naar Ivoorkust geweest, en het is een van de beste ervaringen die ik ooit heb gekend. Meer nog: ik heb er spijt van dat ik het niet eerder heb gedaan.

Confrontatie met de harde realiteit.       

Ondanks mijn professionele ervaring in diverse chocoladebedrijven en verschillende projecten voor Oxfam en Fairtrade, had ik niet echt weet van wat er allemaal gebeurde in het wereldje van de cacao en de chocolade. Het is pas na het lezen van tientallen rapporten en na intensieve gesprekken met mensen hier en in Ivoorkust dat de problematiek van de cacaoketen me echt duidelijk werd.

Ivoorkust is de grootste producent van cacao ter wereld, en staat garant voor 40% van de wereldproductie. Tegelijkertijd is de concentratie in de afzetmarkt voor cacao zeer groot: 3 multinationals kopen en verhandelen haast de volledige Ivoriaanse cacaoproductie. Zij exporteren de grondstof zelf naar het Westen, zodat de meer lucratieve verwerking van de cacao tot chocolade in Europa of in de US  gebeurt.

Ondertussen leven de cacaoboeren zelf in armoede. Een gezin moet het daar stellen met € 0,75 per dag, een bedrag dat ook in Ivoorkust zwaar onder de armoedegrens ligt. Geen wonder dat kinderen niet naar school kunnen gaan en op het veld moeten werken.

Een à 2 miljoen Ivoriaanse boeren leven in deze omstandigheden, tienduizenden kinderen kunnen niet naar school. Bovendien werd de cacaosector eind vorig jaar getroffen door een zware crisis, die een prijsdaling van meer dan 30% met zich mee bracht.

Hebben wij hier iets van gemerkt tijdens het snoepen van een lekkere reep chocolade? Hebben wij hier iets van gehoord in het nieuws? De boeren voelden het alvast in hun portemonnee…

Warmte en dankbaarheid.

Na mijn eerste reis heb ik gezworen om ook als consument te proberen een verschil te maken, hoe klein ook. Ik koop geen chocolade, koffie of bananen meer die niet afkomstig zijn van eerlijke handel.

Maar de ervaringen in Ivoorkust hebben me meer bijgebracht dan kennis over de harde levensomstandigheden en de oneerlijke verdeling van de rijkdom binnen de cacaoketen. Het werk zelf (marketing- en salescoaching van cacaocoöperatieven) geeft me een voldoening die ik hier onmogelijk kan terugvinden. Alles wat ik in al die jaren heb geleerd, kan ik eindelijk ten dienste stellen van de maatschappij – en niet voor één puntje marktaandeel meer. Wat ik terugkrijg van de mensen daar, het vertrouwen en de dankbaarheid, is hartverwarmend.

Voor mij is het een ervaring die mijn leven veranderd heeft. Het maakt mij kritischer ten opzichte van een aantal bedrijven en initiatieven. Misschien moeten we ons als individu en maatschappij wat vaker de vraag stellen waar we mee bezig zijn – en waarom.

Tijd voor actie.

We hebben allemaal de mond vol van sustainability en corporate social responsability, maar zolang we zelf niets doen, blijven dit holle begrippen. Men kan zoveel programma’s in het leven roepen als men wil, maar als deze de inkomens van de cacaoboeren niet verhogen en enkel leiden tot hogere opbrengsten voor de afzetmarkt, dan haalt het fundamenteel niet veel uit.

De consument zal dus deels de weg moeten leiden naar een meer duurzame aanpak in de cacaoindustrie. Een tip: kijk in het vervolg naar wat je koopt. Neem de tijd om eens door de programma’s te gaan en lees waar ze al dan niet voor staan. Maak je keuze. Koop op zijn minst gecertificeerde chocolade (UTZ of Rainforest Alliance), en kies bij voorkeur voor FairTrade of een andere fair label. Draag op die manier je steentje bij. Door ons consumptiepatroon te veranderen, zullen ook de grote multinationals verplicht worden om op een serieuze manier te gaan nadenken over hoe de boeren verloond worden. 2 miljoen Ivoriaanse gezinnen zijn je bij voorbaat dankbaar.

Wil je zelf meer doen of wil je deze ervaring graag meemaken, neem dan gerust contact op voor meer informatie.

 

Door Dominique Derom & Isabelle Depienne

  Back to all articles